شعارمديريتي

به جای پرداختن به برنامهء استراتژیک, به تفکر و ایده‌های استراتژیک روی آورید

نظريه فازي جيست ؟

  • چهارشنبه, تیر 19 1392
  • نوشته شده توسط 
  • اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

بسیاری از پدیده ها ماهیت غیرقطعی دارند به این معنی که مبهم هستند. چنین پدیده هایی را با منطق فازی توصیف میمنطق فازی کنند. در منطق فازی همه چیز نسبی است و قطعیت وجود ندارد. با استفاده از منطق فازی ، می توان مجموعه های فازی را تعریف کرد. در مجموعه های فازی تعلق هر عضو به مجموعه به صورت قطعی نیست بلکه نسبی می باشد مثلا می توان گفت که عنصر a به اندازه 0.2 به مجموعه A تعلق دارد.

دکتر لطفی عسگری زاده معروف به دکتر «زاده» به عنوان پدر علم فازی شناخته می شود.  از منطق فازی در سیستم های فازی استفاده می شود. امروزه سیستم های فازی کاربردهای وسیعی دارند از جمله در لوازم برقی خانگی و کنترل فرایندهای تولیدی. بیشرین کاربرد منطق فازی در کشور ژاپن دیده می شود. می توان گفت که منطق فازی موجب تحول مهمی در علم و صنعت شده است.

مقدمه

در زندگی روزمره کلمات و عباراتی وجود دارند که مرزهای روشنی ندارند مانند خوب ، بد ، جوان ، پیر ، بلند ، کوتاه و... اما در بسیاری از علوم مانند ریاضیات و منطق ، مرزها و محدوده های دقیقا تعریف شده ای وجود دارد. مواردی چون مرده یا زنده ، صفر یا یک ، سفید یا سیاه ، این یا نقیض این و... در این علوم هر گزاره ای درست است یا نادرست. در دنیای واقعی ، اکثر چیزهایی که درست به نظر می رسند، «نسبتا درست » هستند و مورد صحت پدیده های واقعی ، همواره درجاتی از عدم قطعیت صدق می کند. به عبارت دیگر پدیده های واقعی تنها سیاه یا تنها سفید نیستند بلکه تا اندازه ای خاکستری هستند. پدیده های واقعی ، همواره فازی هستند. در واقع منظور از فازی بودن ، مبهم و نادقیق بودن است.

تاریخچه
پروفسور « لطفی عسگری زاده» که در جهان علم به پروفسور «زاده» مشهور است ، مخترع منطق علمی نوین فازی است که جهان صنعت را دگرگون کرد. وی در سال 1965 ، نظریه سیستم های فازی را معرفی کرد. در فضایی که دانشمندان علوم مهندسی به دنبال روش های ریاضی برای شکست دادن مسائل دشوارتر بودند، نظریه فازی به گونه ای دیگر از مدلسازی اقدام کرد.
نخستین دستگاه فازی کنترل فرایندهای صنعتی در اوایل دهه 1970 میلادی توسط دکتر ابراهیم ممدانی ، استاد ایرانی تبار دانشگاه کوین مری لندن، ساخته شد. در سال 1980 ، شرکت دانمارکی اسمیت، تنظیم کننده ای خودکار برای کوره های سیمان به بازار عرضه کرد. این تنظیم کننده، با یک ریزپردازنده فازی کار می کرد. در دو دهه اخیر در امریکا ، انگلستان ، فرانسه و ژاپن ، بسیاری از دانشمندان منطق فازی را در حل مسائل گوناگون مهندسی به کار گرفته اند. ژاپنی ها همواره در این عرصه پیشتاز بوده اند. قطار زیرزمینی «سندای» نخستین قطاری است که به طور خودکار و براساس منطق فازی هدایت می شود. یکیاز نخستین دستگاه های فازی ، دستگاه تهویه مطبوع تولید کارخانه میتسوبیشی ژاپن بود.

نظریه فازی

منطق کلاسیک هر چیزی را براساس یک سیستم دوتایی نشان می دهد( صفر یا یک ) ولی منطق فازی درستی هر چیزی را با یک عدد که مقدار آن بین صفر و یک است ، نشان می دهد.
منطق فازی معتقد است که ابهام در ماهیت علم است بر خلاف دیگران که معتقدند باید تقریبها را دقیق تر کرد تا بهره وری افزایش یابد . منطق فازی ، به دنبال ساختن مدلهایی است که ابهام را به عنوان بخشی از سیستم مدل کند. در منطق فازی ، جملاتی وجود دارند که مقداری درست و مقداری نادرست هستند.
منطق فازی از جمله منطق های چند ارزشی بوده و بر نظریه مجموعه های فازی تکیه می کند. مجموعه های فازی ، از تعمیم و گسترش مجموعه های قطعی بدست می آیند . مجموعه های قطعی (Crisp Sets) در واقع همان مجموعه های عادی و معمولی هستند که در ابتدای نظریه کلاسیک مجموعه ها معرفی می شوند. یک مفهومی در منطق فازی موسوم به تابع عضویت وجود دارد . تابع عضویت روی مجموعه A به صورت زیر تعریف می شود:

 

 

منتشرشده در مقالات

مدیریت سرآمد ایرانیان ، ارائه دهنده  خدمات مشاوره و آموزش در حوزه مدیریت و مهندسی صنایع

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.