شعارمديريتي

به جای پرداختن به برنامهء استراتژیک, به تفکر و ایده‌های استراتژیک روی آورید

تصمیم گیری چند معیاره چیست؟

  • سه شنبه, مهر 22 1393
  • نوشته شده توسط 
  • اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم
 

تصميم گيري فرآيندي است خاص شامل پیش بینی، ارزیابی و مقایسه نتایج راه حل های موجود و انتخاب قطعی یک راه حل برای رسیدن به اهدف مطلوب است که اصطلاحا تحت عنوان تصمیم گیری چند معیاره شناخته می شود. تصميم به معناي انتخابي خودآگاه است كه به فرد امكان مي دهد تا براساس مجموعه اي از شرايط داده شده نحوه رفتار و طرز تفكر خاص آن مجموعه بررسي و سپس يك گزينه، مقبول واقع شود و سپس اجرا گردد.
 
تصميم گيري تحت تاثير تعدادي از عوامل است: 
1-عوامل عقلايي: قابل اندازه گیری (هزینه، زمان و ...)
2- عوامل روانشناختي: شخصیت ، تجربه و ...
3- عوامل اجتماعي: موافقت اجتماع ذینفعان
4- عوامل فرهنگي: ارزشها و اصول سازمان، منطقه، شهر و کشور
 
در مسائل تصمیم گیری، مشکل پیدا کردن بهترین گزینه در حضور چندین معیار سنجش است و نه یک معیار. به عنوان مثال در انتخاب یک گوشی همراه معیارهایی همچون برند گوشی، ابعاد، حافظه، ویژگی های دوربین و رنگ آن می تواند دخیل باشد که در گوشی های موجود این معیارها هر کدام از قوت و ضعفی برخوردار می شوند و تصمیم گیری اینکه کدام گوشی جهت خرید انتخاب شود مشکل میگردد. یا در سطوح سازمانی می توان انتخاب بهترین تامین کننده‌ای جهت خرید اقلام موردنیاز را مثال زد. تامین کنندگان هر کدام با توجه به معیارهایی مانند هزینه، نرخ ضایعات، کیفیت، مدت زمان تحویل و گارانتی متفاوت هستند. تامین کننده ای که هزینه بیشتری دارد ممکن است گارانتی و کیفیت بهتری را ارائه نماید از طرفی تامین کننده ای دیگر با هزینه فروش کمتری، ممکن است کیفیتی پایین تر داشته باشد. مسائل تصمیم گیری در چنین مواردی پدید می آید که گزینه هایی جهت انتخاب با معیارهایی متفاوت وجود دارد.
 
روش های تصمیم گیری چند معیاره (MCDM) به دو دسته کلی مدل های تصمیم گیری چند هدفه (MODM)  و تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) تقسیم میگردند. 
 
مدل های MODM بیشتر در حوزه های آکادمیک و حل مسائل بسیار پیچیده و به صورت مدلسازی ریاضی استفاده می شوند. این مدل ها به دنبال پیدا کردن بهترین جواب ها در حضور اهداف متفاوت هستند. به عنوان مثال انتخاب تامین کننده ای با کمترین هزینه و بهترین کیفیت است. این اهداف در تضاد با یکدیگر هستند و با مدلسازی ریاضی حل می شوند.
 
در مدل های MADM انتخاب یک گزینه از بین گزینه های موجود مورد توجه است. تصمیم گیری چند شاخصه در حضور معیارهای اغلب متضاد با هم ساخته می شود و تمامی گزینه ها در حضور آنها رتبه بندی می شود. تعداد گزینه های مورد نظر می تواند کم یا زیاد باشد. به عنوان مثال برای تعیین تامین کننده سازمان، می تواند تامین کنندگان زیادی جهت ارزیابی وجود داشته باشند اما برای احداث مکان یک کارخانه، 3 یا 4 مکان موجود باشد.

 

منتشرشده در مقالات

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.